Veilig Werken in de Schoonmaakbranche

2026-02-01

Sinds ik middelbaar Veiligheidskundige ben en mijn bijna 40 jaar ervaring in de schoonmaak combineer, vallen mij veel zaken op.

Zelf heb ik meerdere malen in een ver en grijs verleden ook wel eens gezegd hoe lastig die veiligheidsman was, of hoe die KAM manager liep te zeuren.Waarom deed ik dat? Omdat ik de gevaren niet kende of zag. Ik ben ooit door ervaren vakmensen direct en praktisch opgeleid.

Maar naast de praktische opleidingen (lees hiervoor mijn oude columns terug aub) ben ik naar de SVS gegaan en later naar het Bouwcentrum. Ik heb destijds alle opleidingen gedaan inclusief VSR-kwaliteitsinspecteur. Maar in niet één van genoemde opleidingen is ooit iets aan ARBO of veiligheid gedaan. Enige wat ik nog weet was dat mijn leraar bij de Basiscursus Vakgeschoold schoonmaker opmerkte dat we nooit middelen mochten mengen.

Vroegah

Dat was dus mijn opleiding in veiligheid. En dan de praktijkvloer. Oersterke mannen die met houten 3×16 uitgeschoven rondliepen alsof het niets was. Oude schrob-boenmachines van 50 kilo die we alleen in en uit de bus tilde. Ga zo maar door. Je moest je niet aanstellen en gewoon doorgaan. Als jongeman wil je je niet laten kennen en je doet mee.

Maar je wordt ouder, je doet ervaring op en maakt ook de nare kanten mee van het vak. Zo kende ik wat jongens die er nu niet meer zijn. Ongelukjes met dodelijke afloop. Of door fysiek gebreken doorgeschoven als huismeester ed. Nee, wij waren de bikkels die niet kapot te krijgen waren. Dus pakte we nog meer ladder boven ons hoofd, sjouwde met kannen van 25 en meer liters rond en zorgde dat we altijd de bonnen klaar hadden einde van de week. En dan op zaterdag de beunwijk in. U weet wel, die goede oude tijd.

Nu als MVK en op leeftijd kijk ik ineens heel anders tegen zaken aan. Door opleiding en ervaring zie je vaak al een ongeluk op de loer liggen. Je waarschuwt dan onmiddellijk. Legt zaken uit en probeert de wijsheid over te brengen zodat de volgende keer zij het zelf zien. En ja, dat is wat kort door de bocht daar ik zelf vroeger erom lachte en bij de volgende klus mijn idee uit voerde. Ik heb geluk gehad in al die jaren. Eén keer gevallen en een schouder uit de kom. Voor de rest wat schaafwonden en blauwe plekken.

Milleniums

Maar de nieuwe(re) generaties staan anders in het leven door andere opvoeding, normen en waarden en kijk op de wereld. Zij maken zich druk om zaken die wij vroeger niet kende of ons druk over maakte. Scheelt ook dat wij geen gsm in de zak hadden.

Maar deze generatie kijkt vaker naar de kwaliteit van leven. En kiest bewust om minder of anders te werken. En zij kijken ook wat vaker naar werkomstandigheden. En dan blijkt dat in de schoonmaak veiligheid geen groot agenda punt is voor veel bedrijven. Meestal doen we het hoogstnoodzakelijk of iets minder, halen wat Keurmerken of certificaten en vinden het wel goed zo. Die onzin kost geld en ik ben hier bezig geld te verdienen en niet om het daaraan uit te geven.

Dus we hebben een arbodienst ingeschakeld als we personeel hebben, als de klant erom vraagt halen we of hebben we certificaten en dat was het dan. Maar er is een kentering op komst. In de olie- en offshore red je het met die houding niet. En zij schrijven veiligheid met dikke hoofdletters. En wil je voor deze bedrijven werken, dien je er mee in te stemmen en/of aan te voldoen. En dat betekent dat veilig werken langzaam als een olievlek zich gaat verspreiden in onze branche. Ook de grote(re) schoonmaakbedrijven richten zich nu meer en meer op veilig werken. Dus als onderaannemer moet je mee.

Maar ik heb het al vaker geschreven, tot wie richt je dan? De accountant of KvK, gaat hem niet worden.  Vaak moet je bij een opdrachtgever te rade gaan om kennis op te halen. Zij hebben vaak wel een nummer van iemand die je kunt bellen. En deze persoon komt met veel info waar je haast onder bezwijkt. Het zegt de kleine ondernemer allemaal niet zoveel, het is vaak veel papier. En kennis die je niet hebt. Dus huur je die persoon maar in, en je schrikt dan van de bedragen.

processing safety

Maar ik ben dus veiligheidskundige en ken een spreekwoord:

als je denkt dat veiligheid veel kost, probeer dan eens een arbeidsongeluk!

Van de bedragen die je dat kost had je misschien wel 5 tot 10 jaar een veiligheidskundige kunnen inhuren. Los van de emotionele schade die je oploopt als een medewerker van jou verongelukt tijdens het werk.

Ik kan daarom maar niet genoeg benadrukken, veilig werken is alles. Je werknemers moeten naar huis gaan op dezelfde wijze als zij binnenkwamen. Ook de ingehuurde mensen!

Schakel op tijd hulp in!

Mensen, schakel op tijd met ARBO wet- en regelgeving. Kijk verder dan je neus lang is. Contacteer brancheverenigingen, klanten en leveranciers. Kijk wat zij al hebben. Dan heb je al een begin wat je niets kost. Maak de branche-RIE bij de RAS. Ben je zzp hoef je wettelijk geen RI&E te hebben, maar het gaat om jouw eigen veiligheid, dus maak het. Doe er wat mee.

Dus, toen ik eens op een vacaturesites met schoonmaakpersoneel terecht kwam, zag ik tot mijn verrassing inderdaad een kopje Veiligheid, maar helaas met nul vacatures. Maar dat zij geen vacatures hebben wil niet zeggen dat men er niet mee bezig is! Juist omdat deze site het al aanbied betekent dat zij het in ieder geval serieus nemen.

Mijn vraag aan jullie, hoe serieus nemen jullie Veilig Werken? En dan doel ik niet op dikke handboeken in de kast of uitgebreide (excel)lijsten in de pc, maar juist op de werkvloer.

Wat doen jullie aan opleiding en bewustwording voor het Veilig en Gezond Werken?