Deze vraag stel ik aan schoonmaakbedrijven die met mij contact opnemen over de app Object RI&E. Zij weten vaak jet verschil niet. Ik heb hier ook een blog over geschreven, een checklist om te controleren of uw RI&E actueel is. Jouw checklist om te beoordelen of jouw (algemene) RI&E nog actueel is! – Rutgrink Consultants
Om het dus even duidelijk te maken hier de definitie en het belangrijkste verschil
Het verschil in één oogopslag
Basis-RI&E: Dit is de wettelijk verplichte nulmeting voor elk bedrijf met personeel. Je loopt hiermee een algemene checklist af die kijkt naar de hele organisatie (zoals werkplekken, nooduitgangen, psychosociale arbeidsbelasting en algemene veiligheid).
Verdiepende RI&E: Dit is een specialistisch vervolgonderzoek. Als uit de basis-RI&E blijkt dat een specifiek risico te complex is om direct te beoordelen of te herstellen, is er een diepere analyse nodig. Hierbij worden vaak metingen verricht door experts (zoals een hogere veiligheidskundige of arbeidshygienist).
Wanneer moet je een verdiepende RI&E gebruiken?
Je moet een verdiepende RI&E uitvoeren als de basis-RI&E aantoont dat er sprake is van specifieke, complexe of zware risico’s waarvan de exacte omvang, blootstelling of impact niet direct met het blote oog te bepalen is.
Veelvoorkomende situaties waarin een verdiepende RI&E wettelijk verplicht of noodzakelijk is:
-Gevaarlijke stoffen: Wanneer er wordt gewerkt met chemische, biologische of kankerverwekkende stoffen. Er moet dan een blootstellingsbeoordeling worden gemaakt (bijvoorbeeld meting van concentraties in de lucht). Denk hierbij aan gevelreiniging, food reiniging en salvage werkzaamheden
-Fysieke belasting: Bij structureel zwaar tillen, duwen, trekken of repeterend werk waarbij de kans op RSI/KANS of rugklachten groot is. (Schrobmachines, waterzuigers, ladders maar ook tuckersystemen)
-Geluid en trillingen: Als medewerkers dagelijks worden blootgesteld aan lawaai boven de 80 dB(A) of werken met trillend gereedschap.
-Psychosociale arbeidsbelasting (PSA): Bij signalen van een hoge werkdruk, burn-outklachten, (seksuele) intimidatie of agressie op de werkvloer. Een cultuur- of werkdrukonderzoek is dan de verdieping. (zie ook RAS werkdrukmeter)
-Machineveiligheid: Bij het gebruik van complexe productielijnen of machines waarbij de standaard veiligheidsvoorzieningen niet direct uitsluitsel geven over het reële gevaar. (specialistische reiniging aan machines in een productieomgeving)
-Schoonmaak-specifiek (bijv. Glasbewassing): Wanneer er op hoogte wordt gewerkt en de standaard RI&E niet volstaat om de exacte risico’s per specifiek gebouw of gevel in kaart te brengen. (werken op hoogte)
Wanneer er op hoogte wordt gewerkt en de standaard RI&E niet volstaat om de exacte risico’s per specifiek gebouw of gevel in kaart te brengen. Wat doe je dan
Als de basis-RI&E niet volstaat voor glasbewassing of gevelreiniging op hoogte, stel je een project-RI&E, ook wel Object-RI&E genoemd en een Task Risk Analyse (TRA) op. In de schoonmaakbranche staat dit specifiek bekend als het opstellen van een gevel-RI&E of gebouwdossier.
Hier een voorbeeld van een TRA
Dit is de vaste, stapsgewijze aanpak die je in deze situatie hanteert:
1. Voer een Gevel-RI&E (Object-RI&E) uit
Je beoordeelt de specifieke risico’s van het betreffende pand ter plaatse. Hierbij breng je de unieke omgevingsfactoren in kaart:
Bereikbaarheid: Zijn er obstakels rondom het pand, zoals tramleidingen, zachte ondergrond, of drukke voetgangersgebieden?
Ankerpunten: Zijn er goedgekeurde en gekeurde dakankerpunten of rvs-lijnsystemen aanwezig voor valbeveiliging?
Gebouwkenmerken: Wat is de exacte hoogte, de hellingshoek van het glas, en zijn er overstekken?
2. Bepaal de veilige werkmethode (Arbo-arbeidshygiënische strategie)
Op basis van de gevel-RI&E kies je de veiligste werkmethode. Volgens de Arbowetgeving en de Code Gezond en Veilig Werken bij Glasbewassing moet je de volgende rangorde verplicht aanhouden:
Vanaf de grond: Tuckerpole- of tewasystemen (wassing met osmosewater vanaf de grond, vaak tot maximaal 13 of 15 meter).
Hoogwerker: Als werken vanaf de grond niet kan. Controleer de ondergrond en de benodigde reikwijdte.
Gevelonderhoudsinstallatie (gondel): Indien permanent aanwezig op het gebouw. Deze moet aantoonbaar gekeurd zijn.
Ladders: Dit is een laatste redmiddel. Een ladder mag alleen nog worden ingezet bij kortdurende werkzaamheden (sta-tijd maximaal 4 uur per dag) en tot een maximale werkhoogte van 10 meter, mits andere middelen technisch onmogelijk zijn.
3. Stel een Task Risk Analyse (TRA) en Werkplan op
Voor complexe gevels schrijf je een TRA. Hierin staat stap voor stap beschreven:
Welke specifieke handelingen de glazenwassers gaan uitvoeren.
Welke risico’s per handeling optreden (bijvoorbeeld valgevaar of beknelling).
Welke beheersmaatregelen worden genomen (zoals het afzetten van het trottoir met linten en pionnen).
Een reddingsplan: Wat te doen als er iemand blijft hangen in zijn valbeveiliging?
4. Bundel alles in een Gebouwdossier
Alle documenten (gevel-RI&E, TRA, keuringscertificaten van de aanwezige dakankers en het werkplan) stop je in een gebouwdossier. Dit dossier ligt op de werklocatie (of is digitaal direct beschikbaar), zodat de uitvoerende glazenwassers en eventuele inspecteurs van de Nederlandse Arbeidsinspectie direct kunnen zien dat er veilig wordt gewerkt.
Hoe ziet Reddingsplan bij Valgevaar (specifiek voor glasbewassing of gevelreiniging met valbeveiliging) eruit en wat moet erin staan.
Dit plan dient om het levensgevaarlijke harnassyndroom (suspension trauma) te voorkomen. Dit kan al binnen 15 minuten optreden als iemand bewegingsloos in een harnas hangt.
REDDINGSPLAN BIJ VALGEVAAR
Projectlocatie: [Straatnaam + Stad]
Datum: [DD-MM-JJJJ]
Opgesteld door: [Naam Veiligheidskundige / Projectleider]
1. Directe Acties bij een Val (0 – 3 minuten)
- Sla direct alarm: De collega op de grond of de getuige belt direct 112.
- Meld specifieke details: Vermeld aan de hulpdiensten: “Persoon hangt in een veiligheidsharnas op [X] meter hoogte, risico op harnassyndroom.”
- Breng de directie op de hoogte: Informeer de projectleider of preventiemedewerker direct na de 112-melding.
2. Instructies voor het Slachtoffer (Indien bij bewustzijn)
- Blijf kalm: Voorkom paniek en adem rustig.
- Gebruik de trauma-straps: Maak de noodlussen (indien aanwezig op het harnas) los, ga erin staan en druk de benen omhoog. Dit ontlast de liesslagaders.
- Beweeg de benen: Indien er geen straps zijn, maak dan continu fiets- of trappelbewegingen met de benen om de bloedsomloop te stimuleren.
3. Reddingsmethode ter Plaatse (3 – 15 minuten)
Er mag GEEN redding worden uitgevoerd die de veiligheid van de redder in gevaar brengt.
- Optie A: Inzet Hoogwerker (Voorkeursmethode)
- Rijd de stand-by hoogwerker direct onder het slachtoffer.
- Beweeg de korf tot net onder het slachtoffer.
- Snijd de veiligheidslijn nooit zomaar door; ontlast de lijn door het slachtoffer in de korf op te vangen en koppel hem dan pas los.
- Optie B: Evacuatie- / Reddingsapparaat (Indien aanwezig op het dak)
- De getrainde collega op het dak bevestigt het reddingsapparaat (bijv. een Hub- of lier-systeem) aan een onafhankelijk ankerpunt.
- Laat de reddingslijn zakken en haak deze vast aan het borst- of rugoog van het slachtoffer (indien bereikbaar).
- Hijs het slachtoffer iets op om zijn eigen vallijn te ontlasten, ontkoppel zijn vallijn en laat hem gecontroleerd zakken naar de grond.
4. Nazorg en Medische Behandeling (Na de redding)
- Houd het slachtoffer alert: Leg een slachtoffer dat in een harnas heeft gehangen nooit direct plat op de grond. Dit kan leiden tot een plotselinge hartstilstand (door terugstroom van zuurstofarm bloed uit de benen).
- De ‘Houding van de Sfinx’: Plaats het slachtoffer in een halfzittende houding (met de romp rechtop en de knieën opgetrokken) gedurende minimaal 30-45 minuten.
- Overdracht: Draag het slachtoffer over aan de ambulancebroeders en meld expliciet hoe lang hij in het harnas heeft gehangen.
Volgens Artikel 5 van de Arbowet moet elk bedrijf met personeel een actuele Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) hebben. In de schoonmaak- en glazenwassersbranche stelt de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) hierbij specifiek dat een algemene bedrijfs-RI&E niet voldoende is.
Waarom een object-RI&E verplicht is op hoogte:
- Locatiespecifieke risico’s: Elk gebouw is anders. De risico’s op hoogte hangen volledig af van het specifieke pand: de staat van de ankerpunten, de ondergrond voor een hoogwerker, de windgevoeligheid en omgevingsfactoren (zoals tramlijnen of een drukke weg).
- Keuze van arbeidsmiddelen: Je moet per locatie vooraf schriftelijk vastleggen én onderbouwen waarom je kiest voor een bepaalde werkmethode (tuckerpole, hoogwerker, gondel of ladder) volgens de wettelijke arbeid hygiënische strategie.
- Directe boete bij ontbreken: Sinds de strengere handhaving van de Nederlandse Arbeidsinspectie mag er bij het ontbreken van een (object-)RI&E op hoogte direct een boete worden uitgeschreven, zonder dat het bedrijf eerst een waarschuwing krijgt.
Wanneer moet de object-RI&E klaar zijn?
De object-RI&E moet vóór de start van de werkzaamheden op de locatie zijn uitgevoerd en vastgelegd. De uitvoerende medewerkers moeten op de hoogte zijn van de inhoud en de beheersmaatregelen (zoals het reddingsplan) voordat zij het dak op gaan of de hoogte in gaan.
De gratis digitale tool is de officiële branche-RI&E Schoonmaak (ook bekend als PRIO RieSchoonmaak). Dit is een digitaal instrument waarmee schoonmaak- en glazenwassersbedrijven online hun wettelijk verplichte Risico-Inventarisatie en -Evaluatie kunnen opstellen en bijhouden.
De applicatie is ontwikkeld door de sociale partners in de sector en wordt beschikbaar gesteld via de Raad voor Arbeidsverhoudingen in de Schoonmaak- en Glazenwassersbranche (RAS) en brancheorganisatie Schoonmakend Nederland.De tool is volledig kosteloos te gebruiken voor bedrijven die afdragen aan de RAS. Je kunt een inlogcode aanvragen via de officiële website van RIEschoonmaak.nl of via het portal van de RAS.
Zijn er nog andere tools voor het maken van een Object-RI&E
Er zijn verschillende alternatieve digitale tools en applicaties op de markt waarmee je een professionele object-RI&E kunt opstellen. Hoewel de gratis RI&E Schoonmaak (PRIO RieSchoonmaak) de officiële branchenorm is, kiezen veel bedrijven voor commerciële software vanwege extra functies, zoals betere koppelingen met planningssoftware of handige apps voor glazenwassers ter plaatse. Let op, bij deze software toepassingen zijn er kosten aan verbonden.
1. Specifieke apps voor de glas- en gevelbranche
- Object RI&E App : Dit is een speciaal voor de glas- en gevelbranche ontwikkelde mobiele applicatie. Hiermee kunnen glazenwassers of projectleiders via hun smartphone direct op de werklocatie risico’s inventariseren, foto’s van gevelsituaties toevoegen en direct een digitaal gebouwdossier genereren.
2. Professionele QHSE- en Arbo-softwareplataformen
- FullyInControl: Dit platform biedt een specifieke module voor de Arbeidsveiligheidsmodule (Object-RI&E). Het is met name handig omdat het risico’s direct kwantificeert volgens bekende rekenmodellen zoals de Fine & Kinney-methode (kans × blootstelling × ernst).
- Gensuite RI&E: Een all-in-one softwareplatform gericht op wet- en regelgeving. Het helpt grotere schoonmaakbedrijven om per object complexe risicocomponenten (zoals machines, valbeveiliging en gevaarlijke stoffen) in aparte sub-RI&E’s te beheren.
3. Generieke en Europese RI&E-hulpmiddelen
- OiRA (Online interactive Risk Assessment): Dit is het gratis Europese platform van EU-OSHA waarmee je online risico-evaluaties kunt maken. Hoewel minder toegespitst op de Nederlandse Arbo-omstandigheden voor glas- en gevel, is het een stabiel basissysteem.
- Hulpmiddelen via Steunpunt RI&E: Op het centrale platform Steunpunt RI&E vind je diverse goedgekeurde checklists en formats om zelf (of via een arbodienst) een objectbeoordeling in te richten